മാർക്കണ്ഡേയൻ കണ്ടത്

Once the “Truth” is realized, there is nothing more to discover, nothing more to be found, and nothing more to be desired, attained or achieved. That’s why Rishi Markandeya, when Lord Vishnu appeared before him in the form of the sage brothers Nara and Narayana, expressed his desire to see Vishnumaya (Lord Vishnu’s power of illusion). What else would he ask for, when the Lord Himself was at his beck and call? And the Lord lets him see and experience the Deluge – the ultimate dissolution of the universe – when the Rishi is in deep meditation.

The poem Markandeyan Kandathu (As Seen by Markandeya) is a description of his experience of the Deluge. Markandeya looks around at the swelling waters and is appalled at the devastation caused by the floods. He wonders at the state of Mother Earth. Where are the silken green robes that Mother draped around her? Where are the emerald-green adornments? The blue sapphirine lakes? Where are the golden shower trees with their golden braids? Where is the Jahnavi (Ganga) that she wore around her waist like a golden chain?

But the poet is not a mere storyteller. He is a thinker and a seer. And he sees the impact of climate crisis in the entire apocalyptic experience of Markandeya’s dream. The poet, through the eyes of Markandeya, sees the earth drying up in the extreme heat generated by the climate changes. He sees forests turning into deserts. He sees the arid Kalahari Desert swallowing up the banks of the Zambezi. The Nile basins are invaded by the Sahara. Glaciers float all around the Antarctic. Penguins migrate in hordes from the sinking shores. The ocean rises up in rage to submerge the earth.

Markandeya is in deep meditation at his abode on the Pushpabhadra River, on the Himalayas. And the Rishi, his hermitage, the river, the mountains and all are consumed as a whole by the Deluge. And in the midst of it all, far away on the surging waters, he catches sight of “a banyan leaf and a charming, dark-skinned, little boy floating on it”. This is a symbolic expression of the Rishi’s realization of "the divine" in the illusion as he sees it with his inner eye.

Please listen to Praseeda’s rendition of the poem. Her melting voice evokes a deep surge of emotions – a deluge of its own kind.

SW · Markandeyan Kandathu | K. T. Krishna Variar | Praseeda P. M. | Lukeha / Pixabay

മാർക്കണ്ഡേയൻ കണ്ടത് 

എങ്ങുപോയമ്മ ചാർത്തുന്ന 

പച്ചപ്പട്ടുടയാടകൾ?

എങ്ങാ മരതകചാർത്തിൻ

മംഗല്യപ്പൊൻപതാകകൾ?

ഇന്ദ്രനീലതടാകങ്ങൾ?

പൊന്നലുക്കിട്ട കൊന്നകൾ?

എങ്ങയ്യോ! പൊന്നരഞ്ഞാണാ-

യമ്മ ചാർത്തിയ ജാഹ്നവി?

ഇങ്ങു നൈദാഘതാപത്തിൽ

വരളുന്നു വസുന്ധര.

മരുഭൂമികളായ് മാറീ 

വനസ്ഥലികളാകവേ 

'കാലഹാരി' വിഴുങ്ങുന്നു 

'സാംബസീ' തീരഭൂമികൾ 

സഹാറതന്നാക്രമത്തി-

ന്നിരയായ് നൈൽ നദീതടം.

അൻ്റാർട്ടിക്കയിലെമ്പാടു-

മൊഴുകുന്നു ഹിമാനികൾ 

മുങ്ങും തീരങ്ങൾ വിട്ടോടി 

പെൻഗ്വിൻ നിരകളാർത്തരായ്.

വരുണൻ കോപമാർന്നെത്തി 

വസുന്ധരയെ മൂടുവാൻ.

ഹിമാലയം, പുഷ്പഭദ്രാ-*

തീര,മെന്നുടജാങ്കണം, 

സമാധിസ്ഥിതനാം ഞാനും 

പ്രളയാബ്ധിയിൽ മുങ്ങവേ,

കാണ്മൂ ഞാനകലെ പ്രേമ-

സ്മിതാർദ്രവദനത്തോടെ,

വടപത്രത്തിൽ വാഴുന്ന 

നീലകോമളബാലനെ!

© 1993 KTK

*മാർക്കണ്ഡേയൻ്റെ ആശ്രമം പുഷ്പഭദ്രാനദിയുടെ തീരത്തിലാണ് (ഭാഗവതം)

പൊയ്മുഖങ്ങൾ

Nature is a reflection of the human mind. Or vice versa. Raging beats of thunder, rainstorms of unleashed despair, mists breezing with longing, draughts parched and barren – nature and mind mirror each other in different ways. Natural phenomena and human emotions – they are way too similar in their expression. But we, the human, differ in one way. While nature is as naked, as organic, as open, and as honest as can be, the human mind has several smokescreens to hide, filter, contort and camouflage emotions.

Here, the poet, or the protagonist, looks into the sky through a telescope, hoping to see an alluring, smiling star. However, he is startled by the vampire-like form of a fiery storm, its tongues of flames stretching out, ready to lick up anything and everything around.

Any external phenomenon provokes the poet to turn inward and delve deep into his own self. Indeed it’s only natural for the poet here that the awesome sight right in front of his eyes has opened up an inner world where he seeks, and finds, truth that is not visible in the outer world, and surely not to the naked eye.

The poet contemplates on the possibility of looking into one’s own mind through a telescope. Surely if there was such a contraption that can pierce through your façade and look far beyond the alluring smile and the beautiful face and features, then one might see similar phenomena. Fierce waterfalls falling from Himalayan heights, volcanoes throwing themselves in a dance of destruction, molten lava that overflows and submerges the entire surface of the earth, vicious, venom-spitting serpents, space-shattering bellows, sweeping, sweltering fumes, and floods that consume the worlds - all three of them - at the end of it all.

“If” there was such a contraption! The poet expresses his gratitude to the masks that hide it all. Alas! The masquerade, the poet says, triumphs.

Praseeda’s clear, unhindered rendition, lays bare the poet’s message with no veneer whatsoever.

SW · Poymukhangal | K. T. Krishna Variar | Praseeda P. M.

പൊയ്മുഖങ്ങൾ

കോമളദ്യുതി ചിന്തി-

     പ്പുഞ്ചിരിച്ചെത്തും സാന്ധ്യ-

താരയെയൊരു 'ടെല-

     സ്കോപ്പി'ൽ ഞാൻ ദർശിച്ചപ്പോൾ,

കണ്ടു ഞാൻ കൊടുങ്കാറ്റി-

     ലഗ്നിജിഹ്വകൾ നീട്ടി 

അങ്ങൊരു പൈശാചിക-

     രക്തരക്ഷസ്സിൻ രൂപം 

ഉണ്ടൊരു 'ടെലസ്കോപ്പ്'

     നിൻ്റെ പൊയ്‌മുഖം ഭേദി-

ച്ചുളളിലെത്തനിരൂപം  

     നഗ്നമായ്‌ കാണ്മാനെങ്കിൽ,

അങ്ങ് നിൻ മന്ദസ്മേര-

     മധുരാനനത്തിനും 

സുന്ദരാപാംഗത്തിനും 

     പിന്നിലായ് കാണാറാകും 

ഉത്തുംഗഹിമഗിരി-

     ശ്രുംഗങ്ങളേറിത്താഴെ-

ക്കുത്തനെച്ചാടും കൂറ്റൻ 

     നയാഗ്രാപ്രപാതങ്ങൾ,

ഇദ്ധരാതലം മൂടും 

     ലാവതൻ  പ്രവാഹങ്ങൾ,

അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ തൻ 

     സംഹാരനടനങ്ങൾ,

ഉഗ്രമാം ഹാലാഹല-

     മൊഴുക്കും ഭുജംഗങ്ങൾ,

ദിക്കെട്ടും വിറപ്പിക്കും 

     സ്തനിതാട്ടഹാസങ്ങൾ,

ചണ്ഡവേഗമാം ഝംഝാ-

     വാതങ്ങൾ; ത്രൈലോക്യത്തെ-

യൊന്നായി ഗ്രസിക്കുന്ന 

     കല്പാന്തപ്രളയങ്ങൾ.

നന്ദിയോതുന്നു മുഖം 

     മൂടികൾ,ക്കഖിലവും 

തന്നുള്ളിലൊതുക്കുമീ-

    പ്പൊയ്‌മുഖം ജയിക്കുന്നു. 

© 1990 KTK

ഹംസിക

Gaze long enough into the sky, and you would see swelling lakes and surging seas. You would see clouds forming waves and the moon sailing across them. Gaze long enough into the lake, and you would see a starlit sky. You would see sparkling stars, like lotuses, scattered on the rippling waters. A unique oneness of the sky and the waters. An amazing slice of the universe.

In this poem, Hamsika, the sky appears like a lotus-pond to the poet, with a swan-like moon gliding across waves formed by vast weedy stretches of clouds. And there’s a lake that bears the reflection of the sky in the poet’s own heart where his fantasies blossom in the muddied waters of his agonies. His beloved glides across the ripples created by his throbbing heart. He warns her, though, to move ever so gently so she doesn’t unsettle the deep quagmire of pain beneath the deceptive surface.

Listen to a soulful rendition of the poem by Praseeda P. M.

SW · കവിത: ഹംസിക | കവി: കെ. ടി. കൃഷ്ണ വാരിയർ | ആലാപനം: പ്രസീദ പി. എം. | PC: Aron Visuals - Pexels

ഹംസിക 

താരകത്താമര-

     ത്താരുകൾ പൂത്തൊര-

ത്താമരപ്പൊയ്കയിൽ 

     നീന്തുന്നു ഭംഗിയിൽ 

വെണ്മുകിൽ വഞ്ഞി-

     പ്പടർപ്പിലൂടുൽക്കട-

സമ്മോദമമ്പിളി-

     രാജമരാളിക 

ചെണ്ടിട്ട സങ്കല്പ-

     പുഷ്പങ്ങൾ നോവിൻ്റെ

ചണ്ടികൾ തിങ്ങുമെ-

     ന്നന്തരംഗത്തിലും 

പൊന്നിൻ ചിറകു-

     മൊതുക്കിച്ചരിക്കയാ-

ണുന്നിദ്രമോദമാ

     ഹംസകുമാരിക 

നീയിളക്കീടുമി-

     ക്കല്ലോലമാലകൾ 

മായികേ! മാമക 

     നെഞ്ചിൻ തുടിപ്പുകൾ 

മന്ദം ചരിക്ക നീ 

     നോവിൻ്റെ വൻചളി-

ക്കുണ്ടാണടിയി-

    ലിളക്കീടരുതയേ!    

©1969 KTK