ദീപാവലി

 

Years ago, or rather, decades ago, during a personal interaction with poet Kamala Das (later known as Kamala Suraiyya) at a literary workshop, she referred to a poet as “someone who is hurt.” She said that a poet has “this feeling of hurt inside him”. Or, simply put, a poet hurts.

In this poem, Deepavali, the “hurt” poet comes to the fore. The festival of lights fills the poet’s mind with a kind of darkness that conjures up the plight of the children who labour at the firework factories of Sivakasi. The poem is a sad contrast – a poetic chiaroscuro – of the brightness of a single day as against the darkness that stretches across the entire existence of the hapless children.

They go through a sheer hell of a life only to create a heaven of the skies with bursts of sparkling firecrackers, all for the rest of the world to rejoice. For the world to celebrate this festive day, they work through the year on starving bellies. Most of them burn out their lives young. Some are blown out in accidental explosions. And then more of their like, poverty-ridden, come to fill the dark, empty spaces left in the wake of their unjustifiable sacrifice. And the new brood lay their charred lives at the pyre of labour for whatever its meagre worth.

Not for them the sweetmeats nor the silken attires of festivity. But what of the smouldering explosives they carry in their hearts? When will they burst, for burst they surely will? When will that day arrive when they will rise in the energy that waits to explode in their souls? When will they uprise from the curse of penury to celebrate their lives with their more fortunate peers? Until such a day, the poet says, “let me sing an ode to them and to the caskets of fire they carry in their hearts, as the world revels!”

The poet hurts. His pain is a melding of sadness, guilt, helplessness, and rage. He cannot relish the joys of the festival for the miseries of those who make the joys available to him. He feels helpless against the world, which is not within his control, and its systems that follow their own course, at their own will. He is disquieted by the injustice of it all. The sizzling embers of his conscience refuse to burn down. Indeed, they are relentlessly stoked by the persistent mirthful explosions that surround him.

Arundhathy Varma’s rendition carries the suppressed pathos that pervades the poem.

SW · Deepavali | K. T. Krishna Variar | Arundhathy Varma | PC: Tim Oliveira/Pexels.com

ദീപാവലി 

ഗർജിക്കും ദീപാവലി-

     പ്പടക്കങ്ങളിൽ, പൂക്കും

മത്താപ്പിൽ, കതിർ വീശും 

     പൂത്തിരിത്താരങ്ങളിൽ, 

കണ്ടു ഞാൻ ശിവകാശി 

     തന്നിലെത്രയും തുച്ഛ-

ശമ്പളത്തിനീ സ്വർഗം 

     വിടർത്തും കിടാങ്ങളെ.

ഒട്ടിയ വയറുമായ് 

     വെടിക്കെട്ടുകൾ തീർപ്പൂ 

മറ്റു ബാലകരെങ്ങു-

     മുൽസവമാഘോഷിക്കാൻ.

അഗ്നിബാധയിലവർ 

     വെന്തുചാവുന്നു വീണ്ടു-

മെത്തുന്നു ദരിദ്രന്മാ-

     രൽപവേതനത്തിനായ്,

ഹൃദ്യമാം ദീപാവലി-

     മധുരങ്ങളും നല്ല 

പട്ടുകഞ്ചുകങ്ങളും 

     നേടാത്ത ഹതഭാഗ്യർ 

വർണപേടകങ്ങളി-

     ലമർന്ന വെടിമരു-

ന്നൊന്നൊന്നായ്പൊട്ടിത്തെറി-

     ച്ചീടുമദ്ദിനമെന്നോ?

മർദിതഹൃദയങ്ങൾ-

     ക്കുള്ളിലെ വിസ്ഫോടക-

ശക്തികളുയിർത്തെഴു-

     ന്നേൽക്കുമദ്ദിനമെന്നോ?

ശപ്തന്മാർ നിഷ്‌ക്കിഞ്ചന-

     രാകുമിപ്പൈതങ്ങളും 

മറ്റിന്ത്യൻ കിടാങ്ങൾപോൽ 

    കൊണ്ടാടും ദിനമെന്നോ?

അവർക്കായവരിലെ 

     ത്തീക്കുടുക്കകൾക്കായി-

ന്നൊരു ചിന്തുപാടുന്നേൻ 

     ദീവാളി തിമർക്കുമ്പോൾ!

© 1990 KTK

താപസി

The context is Ramayana. King Ram has made preparations to perform Rajasuya. He will perform the yaga with a statue made of gold, of Sita, by his side. Sita, at that moment, is in Sage Valmiki’s ashram. She is lost in deep thought.

In her mind, she thanks the king, her beloved, for letting a golden statue of herself take his wife’s place at the yaga. Indeed, that’s all that’s needed, she says. The king can now let free the horses. She knows her sons, along with the Sage, will soon be at Ayodhya. As for her, she is content at the ashram – like a baby at her mother’s bosom. No, she will not be a blotch on the dynasty of the Sun. Of course, her purity remains untouched even by fire. But a king, after all, has to listen to his people. Subtly, she points to the sheer irony of it all. (To think the testimony of the Fire does not hold good for the Scion of the Sun!) She has a message for the king though. That she too carries in her heart an image of the king – not made of gold, nor precious stones, but etched with her own blood.

The reader can decipher in her ruminations an underlying bitterness, if not overt sarcasm. The reader cannot but wonder if Sita foresees that she is soon to take refuge in Mother Earth’s lap. Would she, perhaps, be even looking forward to it?

This moment, filled with pathos, is soon to be followed by the most heartrending moment in Ramayana. The events that have led to this moment leave every reader (read ‘every woman’) feeling betrayed. The idol of Ram, who up until then was your hero, at that moment falls from its pedestal, shattering your hope, faith and adulation into a million pieces. That it was the king’s dharma to lend his ears to every citizen – so what if he is a malicious, distrustful husband – gives you little solace. That he was as heartbroken as his wife, that he was leading a hermit’s life amidst royal abundances, is not enough salve to soothe the wounds of the massive letdown.

Arundhathy Varma’s rendition of the poem is powerful. And so it should be. For, Sita is a powerful woman. A woman who is morally strong, who places her self-esteem far above everything else. She wouldn’t compromise it – not for her life, not for the love of her life.

SW · Taapasi | K. T. Krishna Variar | Arundhathy Varma | PC: Kevin Phillips/Pixabay

താപസി 

അഞ്ജനാത്മജ! നന്ദി;

     രാജസൂയത്തിൽ സഹ-

ധർമ്മിണീപദത്തിനാ 

     സ്വർണ്ണവിഗ്രഹം പോരും;

കെട്ടഴിച്ചാലും യാഗാ-

     ശ്വങ്ങളെ; സാകേതത്തി-

ലെത്തുമെൻ കുമാരന്മാർ 

     ഋഷിവര്യനോടൊപ്പം.

അഗ്നിയിലദാഹ്യമാം 

     ശുദ്ധിയെയൊരു ഗ്രാമീ-

ണോക്തിയാൽ ത്യജിച്ചതു 

     ധർമ്മനിഷ്ഠയാലാവാം.

അർക്കവംശത്തിന്നു ഞാൻ 

     പങ്കമാവില്ലാ; മാതൃ-

വക്ഷസ്സിപ്പർണ്ണാശ്രമം;

     ദുഃഖമില്ലെനിക്കേതും.

സ്വാമിയോടുരച്ചാലു,-

      മെന്നുള്ളിനുള്ളിൽ ശ്രീമദ്-

രാമവിഗ്രഹം നിത്യ-

     പാവനം വിരാജിപ്പൂ.

രത്നകാഞ്ചനങ്ങളാ-

     ലല്ല ഹൃദ്രക്തത്താലാ-

ണുത്തമപ്രിയബിംബം 

     തീർത്തു ഞാനാരാധിപ്പൂ.

ധർമ്മകോവിദനുടെ 

     കർമ്മപന്ഥാവിൽ ജയ-

മംഗളാശംസാപുഷ്പ-

     മാല്യങ്ങളർപ്പിക്കുന്നേൻ!

© 1966 KTK

കരയുന്ന ഉണ്ണി

 PC: Pablo Bartholomew

In 1992, the United Nations Conference on Environment and Development (UNCED), also known as the Earth Summit, was held at Rio de Janeiro where more than 100 leaders from around the world met to address the ‘urgent’ problems of environmental protection and socio-economic development. How ‘urgent’ an environmental problem is continues to be debatable though. For, we are still debating without having found any feasible solutions whatsoever, creating more and more serious environmental issues in the meantime. The poet here ponders over the sheer futility of such summits hosted by those in power – of money and position – who turn a deaf ear and a blind eye to the continued human atrocities on the planet. All for more money and more power.

The subject of the poem ‘Karayunna Unni’, or ‘The Crying Baby’, represents our future generations – our children and grandchildren. As our glaciers melt and drain away, rivers go dry, forests turn into deserts, and air weighs down with toxicity, ‘the baby’ gasps for a breath of fresh air and thirsts for a drop of clean water. Alas, if only someone heard its pitiful cries! Unfortunately, they continue to fall on deaf ears.

PS: The picture below, which was famously captured by Pablo Bartholomew at the time of the Bhopal gas tragedy and which tore the Indian conscience to shreds at that time, was awarded the World Press Photo of the Year (1985). The tragedy, however, lives on.

Please listen to a heart-rending recital of the poem by Arundhathy Varma.

SW · കരയുന്ന ഉണ്ണി | കെ. ടി. കൃഷ്ണ വാരിയർ | അരുന്ധതി വർമ്മ | PC: Pablo Bartholomew

കരയുന്ന ഉണ്ണി

ദീനദീനമൊരുണ്ണി കേഴുന്നു!

     വരളുന്ന ഗംഗതൻ കരയിൽ,

മരുഭൂമിയായൊരു  

     മരതകക്കാടിൻ്റെ മടിയിൽ,

അങ്ങു ഹിമാനികൾ കുത്തിയൊലിച്ചൊരു 

     മഞ്ഞുമാമലതൻ ചുവട്ടിൽ,

ഒരു തുള്ളി നീരും പൊഴിക്കാത്ത വന്ധ്യമാം 

     ധവളമേഘത്തിൻ്റെ നിഴലിൽ,

വിഷവായുവേറ്റു വിറങ്ങലിച്ചടിയുന്ന 

     പശുപക്ഷിമാനവർക്കിടയിൽ,

ഒരു വീർപ്പു കിട്ടാതെ കുടിനീരുമില്ലാതെ 

     ലവലേശമാർദ്രതയെന്യേ 

ദയനീയനാമൊരു പൊന്നുണ്ണി കരയുന്നു 

     വരളുന്ന ഗംഗതൻ കരയിൽ 

ഉഗ്രമാംവേനലിൻ നാളങ്ങൾ കത്തുന്ന 

     തപ്തമാം താഴ്വര തന്നിൽ,

കുന്നു കൂടീടും കടലാസ്സുനോട്ടിൻ്റെ

    ശൃംഗത്തിലവകളാൽ മൂടി,

അതിദീനമതിദീനമുണ്ണി കരയുന്നു 

     തളർവാതമാർന്നു, കൈകാലുകൾ മരവിച്ചു 

വിഷവാതകങ്ങളാൽ ഹൃദയവും സ്തംഭിച്ചു 

     എരിപൊരിക്കൊണ്ടു വശംകെട്ടു വാടിയാ-

ഗളനാളമാകെ വരണ്ടും വിത്തപ്രതാപത്തിൻ 

     'ഭൗമോച്ചവേദി'യിൽ ഉച്ചത്തിൽ കേഴുന്നിതുണ്ണി! 

© 1992 KTK

മഞ്ഞുതുള്ളി

The little drop of dew has been an inspiration to many a poet. The dewdrop, in poetic musings, has often become a flawless mirror to the spiritual soul, at times an obvious manifestation of fleeting beauty, sometimes a graceful veneer of intense sorrow, and almost always, a poignant symbol of life's fragility.

In this poem, Manjuthulli, the dewdrop becomes all of this and more to the poet. He identifies himself with the dewdrop, as he feels his own existence is equally momentary. The entire universe with its infinite skies reflects in him too. When the sun shines on him, he blooms in all seven hues. And, even in the darkest of hours, he flashes a smile, albeit for a short while. Like the ephemeral dewdrop, he too will vanish only to return and fall as a drop of tear on a poet’s cheek!

Here, the poet identifies with the dewdrop, and the reader with the poet.

The following rendition in Arundhathy Varma’s rich and resonant voice adds to the experience of the poem.

SW · മഞ്ഞുതുള്ളി | കെ. ടി. കൃഷ്ണ വാരിയർ | അരുന്ധതി വർമ്മ | PC: Demi Kwant/Unsplash

മഞ്ഞുതുള്ളി 

ക്ഷുദ്രമാമൊരു മഞ്ഞു-

     തുള്ളി ഞാനൊരു മാത്ര 

മാത്രമാണെൻ ജീവിത-

     ദൈർഘ്യമേന്നാകിൽപ്പോലും,

ബിംബിച്ചു കാണുന്നില്ലേ 

     നിങ്ങളെന്നുള്ളിൽ വ്യോമ-

മണ്ഡലമനാദ്യന്തം;

     അംബതൻ മണിഹർമ്മ്യം?

ഇച്ചരാചരങ്ങളീ 

     ബ്രഹ്മാണ്ഡസഹസ്രങ്ങ- 

ളൊക്കെയും സൂക്ഷിച്ചൊന്നു 

     നോക്കിയാൽ  കാണാമെന്നിൽ.

ആദിത്യൻ കരുണയാർ-

     ന്നെൻ മെയ്യിൽ തലോടുമ്പോ-

ളായിരം മഴവില്ലു 

     പൂത്തുനില്പതും കാണാം.

കട്ട കേട്ടുമിക്കാടി-

     ന്നിരുട്ടിലൊരു ചെറു-

മുഗ്ധഹാസമായ് വന്നു 

     തെല്ലിട വിരാജിച്ചു.

ഇക്കാണും വനമുല്ല-

     യ്ക്കണിയാൻ മനോജ്ഞമാം 

മുത്തുമാലകൾ തീർത്തു 

     സാമോദം സമ്മാനിച്ചു.

ചരിതാർത്ഥതയാർന്നു 

     നാളെ ഞാൻ തിരിച്ചെത്തും 

കവി! നിൻ കവിൾത്തട്ടിൽ 

     കണ്ണുനീർക്കണമായി!

© 1972 KTK